Η αντιμυλλέρια ορμόνη αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη ωοθηκικού αποθέματος. Τα χαμηλά επίπεδά της δεν σημαίνουν αδυναμία σύλληψης — αλλά απαιτούν δράση.
Η αντιμυλλέρια ορμόνη (AMH) παράγεται από τα γρανουλωσικά κύτταρα των πρώιμων ωοθυλακίων και αποτελεί τον πιο αξιόπιστο, ανεξάρτητο από τον κύκλο, δείκτη ωοθηκικού αποθέματος. Φυσιολογικά επίπεδα κυμαίνονται μεταξύ 1.0–3.5 ng/mL για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Επίπεδα κάτω από 1.0 ng/mL θεωρούνται χαμηλά, ενώ κάτω από 0.5 ng/mL πολύ χαμηλά.
Χαμηλό AMH δεν σημαίνει απαραίτητα αδυναμία σύλληψης, αλλά υποδηλώνει μειωμένο αριθμό ωοθυλακίων σε αναμονή. Αιτίες χαμηλού AMH περιλαμβάνουν: φυσιολογική γήρανση ωοθηκών, πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια (POI), προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις στις ωοθήκες (π.χ. κύστες), χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία, ενδομητρίωση και γενετικούς παράγοντες. Κρίσιμος παράγοντας επιδείνωσης είναι το οξειδωτικό στρες, το οποίο επιταχύνει την απόπτωση (κυτταρικό θάνατο) των γρανουλωσικών κυττάρων, μειώνοντας άμεσα την παραγωγή AMH και τον αριθμό ωοθυλακίων. Χαμηλό AMH συσχετίζεται με μειωμένη ανταπόκριση σε πρωτόκολλα διέγερσης ωοθηκών (IVF), λιγότερα ωάρια για ανάκτηση και χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Τα Ω-3 λιπαρά οξέα (EPA και DHA) επιδρούν θετικά στο AMH μέσω πολλαπλών μηχανισμών. Πρώτον, μειώνουν τη φλεγμονή στο μικροπεριβάλλον των ωοθηκών, η οποία επιταχύνει την κατανάλωση του ωοθηκικού αποθέματος. Δεύτερον, το DHA ενσωματώνεται στις μεμβράνες των γρανουλωσικών κυττάρων, βελτιώνοντας τη ρευστότητά τους και τη λειτουργία υποδοχέων αυξητικών παραγόντων. Τρίτον, τα Ω-3 μειώνουν την οξειδωτική βλάβη που οδηγεί σε απόπτωση γρανουλωσικών κυττάρων — άρα σε άμεση πτώση AMH. Μελέτη των Chiu et al. (2018) έδειξε ότι γυναίκες με υψηλότερη πρόσληψη Ω-3 εμφάνισαν καλύτερη ωοθηκική ανταπόκριση σε IVF, ακόμη και με χαμηλό αποθεματικό. Επιπλέον, τα Ω-3 βελτιώνουν την αιματική ροή στις ωοθήκες μέσω αγγειοδιαστολής, εξασφαλίζοντας καλύτερη θρέψη και οξυγόνωση των ωοθυλακίων.
Οι πολυφαινόλες ελιάς — και ιδιαίτερα η υδροξυτυροσόλη — ασκούν άμεση προστατευτική δράση στα γρανουλωσικά κύτταρα που παράγουν AMH. Εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες (ROS) που σωρεύονται στις ωοθήκες, ενεργοποιούν ενδογενή αντιοξειδωτικά ένζυμα (SOD, καταλάση, GPx) που προστατεύουν τα ωοθυλάκια, και αναστέλλουν τον μεταγραφικό παράγοντα NF-κB που ευθύνεται για φλεγμονώδη κατάρρευση του ωοθηκικού ιστού. Η συνεργιστική τους δράση με τα Ω-3 είναι ιδιαίτερα σημαντική εδώ: τα Ω-3 είναι ευαίσθητα στην οξείδωση εντός των ωοθηκικών ιστών, και οι πολυφαινόλες τα «θωρακίζουν», διασφαλίζοντας ότι φτάνουν άθικτα στα γρανουλωσικά κύτταρα για να ασκήσουν τη δράση τους.
Επικοινωνήστε μαζί μου για οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με τη γονιμότητα και τη διατροφική υποστήριξη.